محاسبه Imapct Factor:

کدام بانک اطلاعاتی معتبرتر است؟ ISI، Scopus و یا Google Scholar

ضریب نفوذ (Impact Factor) مجلات هر سال توسط ISI ارائه میشود. مقاله حاضر به بررسی صحت آمار ارایه شده در ISI در مقایسه با سایر منابع مانند Scopus و Google Scholar میپردازد.

نویسنده: اعظم رئوفی، مدیر بخش نمایه سازی مجلات، انتشارات کوثر
نویسنده:
اعظم رئوفی،
مدیر بخش نمایه سازی مجلات،
انتشارات کوثر

ضریب نفوذ (Impact Factor) یکی از شاخص های مهم علم سنجی در دنیاست که هر ساله در ماه May توسط Thomson Rheuters و با عنوان JCR یا Journal Citation Report ارائه میشود. آیا میتوان به این شاخص اعتماد کامل داشت؟ در مقابل آن، آمار ارایه شده توسط سایر بانکهای اطلاعاتی مانند Scopus و Google Scholar چگونه ارزیابی میشوند؟

تهیه گزارش از تعداد ارجاعات به هر مقاله یکی از ابزارهای اصلی برای به دست آوردن ضریب نفوذ مجلات میباشد. تاکنون ISI، Scopus و Google Scholar سه منبع مهم برای تهیه گزارش تعداد ارجاعات به هر مقاله شناخته شده اند. اما سوال اینست که تا چه حد این منابع قابل اعتماد میباشند؟

در مطالعه ای که در سال ۲۰۱۲ توسط گروهی از محققین در انتشارات کوثر تهیه و در مجله Hepatitis Monthly چاپ شد؛ گزارش حاصل از ارجاع به مقالات در این سه منبع با هم متفاوت بودند. در این مقاله  ابتدا ISI  به عنوان استاندارد مطالعه در نظر گرفته شد و سپس دو منبع دیگر در مقایسه با ISI به چالش کشیده شدند. بر اساس نتایج به دست آمده از این مطالعه Google Scholar و Scopus به ترتیب ۹۶ و ۸۷٫۵ درصد ارجاعات را صحیح گزارش کرده بودند. همچنین ارجاعات گزارش شده توسط ISI نیز با ۴% خطای برآورد همراه بود. در نتیجه این اختلاف ضریب نفوذ حاصل از این سه منبع نیز با هم تفاوتهایی را نشان دادند.

به این ترتیب هیچیک از این سه منبع قادر به تشخیص صحیح ارجاعات به یک مقاله نیستند. از این میان Scopus کمترین و ISI بیشترین دقت و حساسیت را در تشخیص ارجاعات به هر مقاله دارا می‌باشند. همچنین با وجود اینکه Google Scholar تعداد ارجاعات را با حساسیت بیشتری نشان میدهد، در مقایسه با دو منبع دیگر قابل اعتماد نیست، زیرا  توانائی Google Scholar در جمع آوری و ارائه گزارشات ضعیف بوده و اختصاصی عمل نمیکند.


منبع:

Miri SM, Raoofi A, Heidari Z. Citation Analysis of Hepatitis Monthly by Journal Citation Report (ISI), Google Scholar, and Scopus. Hepat Mon. 2012; 12(9): e7441. DOI: 10.5812/hepatmon.7441

11 Comments

  1. با سلام و احترام
    با تشکر از نظرات مفید شما
    اینجانب هیئت علمی هستم و برای ارتقائ مجبور به ارسال مقاله به مجلات خارجی شده ام.
    ۱- چرا ارزش مقالات داخلی را کمتر حساب می کنیم
    ۲- چرا با ارسال مقالات ارزش مجلات خارجی را بالا می بریم
    ۳- هزینه با دلار و پوند باید پرداخت شود در حالی که مجلات داخلی پولی دریافت می کنند
    ۴- با ارسا هر مقاله علم خود را در اختیار دیگران می گذاریم که مردم ومخاطب داخلی هیچ اطلاعی پیدا نمی کنن

    • با سلام
      ۱- زیرا چاپ مقاله در مجلات کشور بیشر رابطه ای است و شما می توانی ۳تا ۵ روز یک مقاله فارسی را آماده کنید.که اگر در مجله آشنا داشته باشید چند ایراد مانند اینکه نقطه ندارد،شکلها زیاد است ، نمودارها کم است نوشته می شود و مقاله در شماره بعدی هم جهت چاپ پذیرفته می شود.
      ۲- البته اگر در مجلات ایرانی آشنا نداشته باشید چاپ مقاله در مجلات خارجی آسان تر است و حداقل خیالتان راحت است که کار علمی انجام داده اید
      ۳- علم هزینه هم دارد دیگر . خوب شما مقاله چاپ کن و پول بگیر (اگر می توانی)
      ۴- البته در نظر داشته باشید که بیشتر از علوم آنها استفاده می کنید تا علم را در اختیارشان قرار دهید. (شما علمت را نگه دار ، بابا اصلاً علم را کلاً باید منتشر کرد تا انسانها پیشرفت کنند. خوب شما علمت را در ایران هم در اختیار دیگران قرار بده. مخاطب داخلی اگر واقعاً جوینده علم باشد، حتماً پیگیری می کند.

      • با سلام
        من هم موافق گسترش علم هستم و موافق منظمتر بودن مجلات ISI هستم. همینطور این کاملاً درست است که برای سنجش چاپ مقاله ISI معیار مناسب تری است، اما به نظرم باید جامعه علمی سعیشون بیشتر چاپ مقاله در مجلات ISI خودمان باشد و این مجلات هم بیشتر مقالات با موضوعات مورد نیاز کشور بها بدهند. البته این هم طبیعی است که علم تولید شده در کل دنیا بسیار بیشتر از علم تولیدی کشورمان است و باید از آن بهره برد.

  2. ذکات علم نشر آن است. ما میتوانیم نتیجه عملی یافته های علمی خود را در داخل کشور بکار بگیریم و تنها خبر یافته را در ژورنالهای معتبر دنیا چاپ کنیم زیرا ما و کشورهان هم نیاز معرفی خود در سطح بین المللی را دارد.
    اگر ما تلاش کنیم که ژورنالهای داخلی را با زبان بین المللی (علاوه بر فارسی) و با کیفیت پذیرش بین المللی به چاپ برسانیم این مشکلات برطرف خواهد شد و دیگری نیازی هم برای دست و پنجه نرم کردن با تحریم های ناجوانمردانه علمی نیست و یافته هایمان در ژورنالهای معتبر خودمان چاپ می شوند. البته اینطور نباشد که ژورنالهای داخلی تازه بعد از یک سال و اندی تازه یادشان می آید که مقاله ارسالی را مردود اعلام نماید و یا اگر هم چاپ گردد دیگر کاملا بیات شده و تازگی برای خواننده ندارد. دقت کنیم که ژورنالهای بین المللی حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز جواب رد یا برای داوری رفته است را می دهند و حداکثر ۳ ماه بعد چاپ می نمایند.بهر جهت راهکارها مشخص است ولی ما خودمان نمی خواهیم درست و اصولی کار کنیم.

  3. بنا خدا
    ضمن عرض درود و سپاس، به استحضار می رسد همانطور که در رفرانس مطلب درج شده مشاهده می گردد آنالیز انجام شده مرتبط به مجله وزین hepatitis monthly می باشد و قابلیت تعمیم به سایر مجلات و قضاوت را ندارد.
    اگر چه مطلب درج شده حاوی اطلاعات ارزشمندیست.

  4. با سلام
    ما مجبور به ارائه مقاله در مجلات خارجی هستیم در صورتیکه مجله علوم در کشور خودمان به دلیل کمبود مقاله در شرف نزول علمی است و از چاپ عقب افتاده است .به نظر من باید مجلات داخلی هم فعال باشند و تحقیقات ما به زبان فارسی هم در معرض دید باشد .

  5. با سلام
    من در april 2015 در یک ژورنال isc مقاله چاپ کردم.ولی از طریق سایت http://mjl.isc.gov.ir متوجه شدم که در april از لیست ژورنال های isc خارج شده است. به نظر شما مقاله من که در همان ماه چاپ شده جزو isc محسوب می شود یا نه؟
    با تشکر

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*