مسئولین ارشد وزارت بهداشت تدبیری به موقع بیاندیشند

آیا در زمان جنگ و تحریم های ظالمانه آمریکا شایسته است که ارتقا دانشجویان و هیات علمی خود را به پایگاههای استنادی آمریکایی گره بزنیم؟ زمان رهایی از وابستگی علمی به آمریکا فرا رسیده است

ارتقا اعضای هیات علمی دانشگاهها و یا دانشجویان علوم پزشکی برای پیشرفت و کسب مدرک در گرو انتشار مقالات علمی در یکی از مجلات نمایه شده در ISI ،   PubMedو یا Scopus است. این روزها شاهد هجمه و حمله همه جانبه دولتمردان آمریکا به همه جنبه های اقتصادی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران هستیم. مقالات بسیاری از دانشجویان و اعضا هیات علمی ایرانی در هنگام ارسال مقاله به مجلات خارجی با دلیل “ایرانی بودن” و “وابستگی دولتی به ایران” در ابتدای کار ریجکت شده است. بدون شک هدف همه این حملات، تخریب پیشرفت علمی ایران است.

حال و با توجه به خصومت اثبات شده آمریکا ، سوال اساسی از مسئولین ارشد آموزش و پژوهش کشور در وزارت بهداشت این است که چرا کمافی السابق محققان و اساتید و دانشجویان ما مجبور به انتشار مقالات خود در منابع و مجلات وابسته به آمریکا و یا نمایه کردن حاصل عمر ارزشمند خود در نمایه های آمریکایی هستند؟ ISI یک موسسه آمریکایی است ، PubMed هم یک نهاد دولتی آمریکا از وزارت بهداشت آنهاست.  هر روز نیز شاهد  Fast Reject شدن مقالات ایرانیانی هستیم که به دلیل تحریم نمی توانند مقالات خود را از مرحله اولیه سابمیت نیز عبور دهند. بنابراین لزوم استناد به این پایگاههای آمریکایی و سیاست خصمانه علیه مردم ایران چیست؟ آیا وقت آن نرسیده است که به جای استناد به مجلات ناشرینی همچون Willey و یا Sage و یا الزویر و متعاقبا ثبت در نمایه های آمریکایی به مجلات و ناشران داخلی و نمایه سازهای داخلی مانند ISC استناد نمود؟ ISC می تواند یک شاخص همانند IF برای ارزشیابی ارجاعات به مقالات ایرانی ایجاد نماید تا مقوله ارزشیابی کیفی مقالات نیز در این نمایه ساز صورت پذیرد.

اقدام به موقع و متناسب در خصوص تغییر معیارهای ارزشیابی هیات علمی، خواسته جامعه دانشگاهی میباشد.

14 Comments

  1. با سلام. بهتر است اعضای هیات علمی و دانشجویان پیشرو سیاست زدگی در عرصه علم نباشند و با تصمیمات احساسی شتابزده راه را بر حضور ایرانیان در مجامع علمی بین المللی نبندند. شواهد زیادی است که ادعای مطرح شده فوق را با چالش مواجه میسازد. به عنوان فردی که نزدیک به ۱۶ سال است که مقالات خودم و دانشجویان را به مجلات خارجی ارسال میکنم بندرت با مقوله fast reject مواجه شده ام. در بسیاری موارد اگر مقاله ای پس از ارسال و البته داوری به یکی از ژورنالهای Elsevier یا Springer etc… رد شده است سطح انتظارات را پایین آورده و به ژورنال دیگری در همان Elsevier و … ارسال کرده و جواب مثبت دریافت کرده ام. البته انکار نمیکنم که گاها با ناداوری در بعضی از این ژورنالها مواجه شده ام مقوله ای که در ژورنالهای داخلی خودمان هم کم و بیش و گاها حتی بیشتر وجود دارد.فراموش نکنیم که معیار نوآوری novelty و اصالت original در ژورنالهای معتبر بین المللی جایگاه مهمی داشته و پژوهشها نیز بالطبع توسط نخبگان علمی بین المللی (اعم از ایرانی و هندی و چینی و آمریکایی و….) برای این ژورنالها داوری میشود در حالی که در ژورنالهای با نمایه صرفا ISC بندرت به دو مقوله فوق توجه اساسی میشود. بنابراین انتشار کار علمی ناب صبر و حوصله خاص خود را میطلبد.
    این مطلب که در دهه اخیر رتبه تولید علم کشور (هر چند با واژه تولید علم شخصا مشکل دارم) رشد صعودی داشته است نیز نشان از پذیرش فزاینده دست آوردهای علمی ایرانیان در سطح بین المللی است و اگر افولی نیز در دو سه سال اخیر در این مورد بوده علت را باید در جای دیگر دید به عنوان مثال آیا اعتبار مالی تخصیص یافته به دانشگاهها متناسب با روند تورم لجام گسیخته اقتصادی بوده است.
    علم مقوله ای جهانی است و رنگ تبعیض نژادی، مذهبی و… را نمی پذیرد. پایگاه ISC با محدود کردن خود به کشورهای اسلامی صرفا راه توسعه خود را سد کرده است. این پایگاه اگر در تلاش برای ارتقای جایگاه خود است اول از همه بایستی میزان تاثیرگذاری مقالات انتشار یافته در مجلات خود را در عرصه های کاربردی علمی داخلی و بین المللی نشان دهد.
    در نهایت ارتقا هدف اصلی زندگی هیات علمی نیست که بخاطر آن نهادهای علمی مرجع و مورد پذیرش جامعه علمی بین المللی را انکار کرد، بلکه هدف اصلی تلاش برای آموزش علم و پژوهش به مشتاقان و دانشجویان ایران عزیز است که بطور خود بخودی و به عنوان محصول فرعی آن ارتقا را در پی خواهد داشت.

    • به نظر من سنگ پیش روی یه همچین مسئله ای افکار قالب گرفته ی اساتیدی هست که به جای اینکه به دنبال رسالت خودشان باشند اشتباهی مسیر دیگری را می روند که با وجود رتبه ی فلان مثلا در تولید علم!!!!هنوز که هنوز است درحال درجا زدن هستیم…
      واقعا وقت آن رسیده که یه همچین اتفاق مبارکی بیفته، وقتی نتایج تحقیقات ما اکثرا گرهی از مشکلات خودمون باز نمی کنه فکر نمی کنم یه همچین مسئولیتی هم در قبال به قول شما بالا بردن رتبه ی مثلا علمی داشته باشیم.
      علم ما در قالب مقالات دهن پر کن تنها کاری که الان داره انجام می ده سنگین کردن رزومه ی اساتیدی هست که بعضی هاشون اصلا متوجه رسالتی که بر دوش دارن نیستند و تو کلاسا خودمونو تحقیر می کنن و مرغ همسایه رو به عنوان نه تنها غاز بلکه سیمرغ به دانشجو معرفی می کنن که این خودش یکی از علل تمایل مهاجرت دانشجویان تحصیلات تکمیلی هست.
      من که می دونم این متنو یا منتشر نمی کنید یا اگرم منتشر کنید از سر و تهش می زنید تا به ساحت بعضی از اساتید بر نخوره ولی نوشتم تا به خودم برنخوره…
      “کلکمْ راعٍ، وَ کلکمْ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِیتِهِ.”

      • با سلام و احترام
        جای تقدیر و تشکر داره
        البته همسویی همه ی اساتید دانشگاه ها که عمدتا خودشان به این مسئله دامن می زنندرا می طلبد. داشتن عرق ملی و تحقیر نکردن مجلات داخلی لازمه ی یه همچین حرکتی هست.
        در دانشگاه علوم پزشکی شیراز صرفا به خاطر اینکه مقاله ام در یک ژورنال علمی پژوهشی داخلی معتبر چاپ شده بود نمره ی پایان نامه ام یک و نیم نمره کم شد در صورتی که یک پایان نامه ی کاملا درست و منطقی بود.
        وقت آن رسیده تا این بساط پز دادن و فخر فروشی اساتید کوته فکر نسبت به هم که البته در دانشگاه های معتبر مشهودتر است برچیده شود…

  2. با سلام
    ضمن تشکر از طرح موضوع، سوال اول این است که چرا درحال حاضر این موضوع باعث نگرانی شده است؟! مگر نه این است که این رویه ناصحیح مدت هاست که ملاک ارزیابی و تایید رساله های دانشجویان و ارتقاء اعضای هیئت علمی بوده و کماکان هست؟! در هرحال به نظر بنده دیگر زمان آن است که به جای ارزیابی کیفی و شمار مقالات، مقوله کاربردی بودن پژوهش ها و امکان منتهی شدن آن ها به تکنولوژی ملاک ارزیابی قرار گیرد. به هرحال از یادآوری این معضل عظیم مبتلا به جوامع دانشگاهی سپاسگزارم.
    موفق باشید. دکتر عصاری – دانشگاه علوم پزشکی همدان

  3. به عنوان یک عضو هیات علمی دانشگاه شدیدا موافقم به شرط آن که مجلات داخلی هم بدون باند بازی و حریم بسته خودی عمل کنند

  4. درود بسیار.
    پاسخ استراتژیک مناسب تر در شرایط تحریم نه خود تحریمی و نه سواستفاده از شرایط موجود و حمایت چندین بنگاه نشر و انتشارات است بلکه تغییر دیدگاه از مقاله نویسی و بیشتر هرزنامه نویسی به نیاز سنجی جامعه و همت علمی در رفع مشکلات خواهد بود که اغلب کارهای اصیل کمتر در قالب مقاله و یا بهتر بگویم هرزنامه موجودیت خود را نشان می دهد.


  5. بهتر نیست کیقیت مجلات خودمون رو بخوبی بالا ببرین تا اونها در مجلات ما کارهاشونو منتشر کنند.
    از طرفی اگر هم این مشکل وجود داشته باشه، خب بازهم شرایط برای همه یکسانه و لذا مشکلی وحود نداره و همه میتونین بعد از اطمینان از گفته شما، کارها رو در مجلات داخلی و یا ISC منتشر کنیم.
    به همین راحتی

    • اینجاهم سانسور!!!!
      نظر بنده رو هم نصفه نیمه منتشر میکنین.
      بزودی شاهد خواهیم بود که ملاکها عوض میشوند و سطح علمی تمام دانشگاههامون هم شدیدا پایین خواهد اومد.

  6. من هم موافقم.
    سال ها دل طلب جام جم از ما میکرد وانچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد.

    اون ها هکه چیز خود را از شرق گرفته اند حالا برای ما و جامعه علمی ما ناز و افاده می دن واقعا شور وشو در آوردن. ما باید به خودبیام و خودمون بشناسیم و باور کنیم باور علمی از یاور علمی بهتره. واژه دلار که پول رایج اوناست از واژه فارسی دل آر یعنی دل بدست آوردن و خوشحال شدن گرفته شده. زبان انگلیسی اونا زبان فارسی پنهان و تغییر شکل یافته است اونا کجا علم و دانش کجا. زمانی که ما همه چیز داشتیم اونا واقعا چی داشتن ولی غارت کردن هکه چیز ما را و ما نتوانستیم خوب مدیریت کنیم و دیر متوجه شدیم خالا وقتشه که دیگه ضرر نکنیم. زمانی که دنیا در دانش و علم بسیار عقب بوده ما داشتیم که:
    تو را اندر بیابانی مقام است که شامش چون سحر آیینه فام است.
    یعنی شام ما مثل سحر روشن و منور و با علم و نورانی بوده چه برسه به شامش ولی اونا همش توی شام و غروب بودن و هنوز هم هستن و خواهند بود چون راه رو اشتباه می رن در مسیر تاریکسان هستن در غروب و غرب غرق اند و مادر شرق و نور شناوریم. علم یعنی نور از کلمه علو یا الو و آتش یا نور است یعنی روشنایی و نورافشانی…
    خداهمه ما را به راه راست هدایت کند و از خطا ره خط آورد یعنی خط مستقیم. ان شاالله

  7. موافق نیستم
    چون هنوز به آن درجه از علم نرسیده ایم که بتوانیم حرفه ای عمل کنیم . مجلات علمی پژوهشی مارو و ببینید سالی یکبار و آن همه بدون محتوی داروی می شوند. زبان انگلیسی یک اصل بین المللی و حلقه مفقود شده علمی در داخل می باشد.

  8. با سلام و وقت بخیر

    به نظر می رسد ما در یک موضوع هنوز اختلاف داریم ان هم این است که ” چه ملاکی” داخلی باشه یا خارجی باشه، چندکشورقبول داشته باشه یا جهانی باشه؟ بنظرم این مشکل از این جا نشات میگیره که ما در این سال ها دچار کمیت بودیم نه کیفیت. کلی هزینه پژوهشی دانشگاه ها میشه اما کار تکراری بدون نواوری بدون حل مشکل. فقط منابع رو هدر می دهیم و فلان هیئت علمی دانشیار، استاد یا غیره می شود. ما از پایه مشکل داریم. اما چاره چیست؟ اینجانب به نمایندگی از بچه های تحصیلات تکمیلی چاره را در این می بینم که بیمارستان ها، صنعت، دولت، نهادها تحقیق را سفارش دهند مثلا برای کاهش الاینده های زیستی دانشگاه اهواز کارکنه، برای پسماند ها دانشگاه مازندران کار کنه و… تحقیقات کاربردی بشه. بر اساس کاربرد طرح و مقالات استخراجی اساتید سنجیده شوند معیار ارتقا داخلی باشه و چاپ در آِی اس آی یکی از آیتم ها باشه و آیتم های مختلف را کنار هم بذاریم یعنی یک استاد می بایست برای مشکلی حداقل در استان خود راهکار علمی بر اساس تحقیقات و شواهد منتشر کند که در یکی از مجلات معتبر چاپ شود

  9. اساتید دانشگاه موضوعات پژوهش رو از سایت مجلات خارجی می گیرن چون راحت تر چاپ می شه، ولی نیاز کشور نیست بلکه نیاز اونهاست. با هزینه این کشور این نوع پژوهش ها انجام ولی برای چاپ باید مبلغ زیادی رو به ژورنال بپردازیم (بعضی از اینها تا ۲۰۰۰ دلار مبلغ رو افزایش دادن). بعد هر وقت دانشجویان، اساتید یا در سطح وسیع تر دانشگاه می خواهند از این مقالات استفاده کنند باید باز مشترک بشوند که این نیز هزینه هایی زیادی رو به کشور تحمیل می کند. و از طرفی همین مسیر پرهزینه نیز هر از گاهی باز است و در بیشتر مواقع به دلیل تحریم دسترسی وجود ندارد.
    از طرف دیگر وقتی مقاله برای مقاله و پژوهش برای پژوهش انجام می شه نه برای حل مشکلات جامعه یا پیشرفت آن، یا تعداد بسیار بسیار اندکی از آنها تبدیل به محصول شده یا ثروت آفرین هستند، یا اینکه هر ارتقاء و ترفیعی چه برای دانشجو چه استاد و یا در هر ارزیابی دانشگاهیان چه علمی چه غیر علمی (مذهبی، فرهنگی، اجرایی، مدیریتی، و …) باز تعداد مقاله آنهم از نوع ISI مد نظر است، در واقع این نوع رویکرد یک نوع قحط المعیار است، انگار هیچ معیار دیگری برای این موارد بجز تعداد مقالات وجود ندارد. هدف از انتشار مقالات مرحله ای از علمی بودن پژوهش هاست تا سایرین نیز از آن مطلع شده و پژوهش های دیگری را همسو یا مکمل آن طراحی کرده و به هم افزایی علمی برسند. حال این چه داخلی باشد یا خارجی. اگر ژورنال های داخلی هم معیارهای داوری و پذیرش را منطقی و علمی رعایت کنند و در زمان مناسب انجام شود این هدف محقق شده است و تداوم آن می تواند اعتبار مشابهی را در دراز مدت برای آنها ایجاد کند و چه بسا اهداف مالی نیز تامین شود (که البته این هدف نیست).
    همین اعضای هیات علمی محترمی که به تعداد مقالات خارجی خود می بالند و آنرا شاخصی برای برتری علمی محسوب می کنند آیا نمی توانند در مسیر توسعه مقالات داخلی گام بردارند. حتما باید دیگران آنها را تایید کنند تا فلان تفاخر ایجاد شود. اگر این موضوع تحت تاثیر مسائل سیاسی، اجتماعی، مذهبی و … قرار گیرد به راحتی رتبه علمی یک کشور دستخوش تغییر خواهد شد. یعنی بهترین و حساسترین موضوعات علمی کشور به راحتی در اختیار آنها قرار می گیرد، در حالی که دانشگاهیان ما باید برای هر مقاله مسیرهای غیر رسمی و غیر مجاز را طی کنند تا به بعضی (نه تمامی) مقالات دسترسی پیدا کنند!!
    این موضوع همچنان ادامه دارد …
    مشکلات و چالش های آن در این خلاصه اصلا قابل توصیف نیست …

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*