در چه زمانی یک مجله یا ناشر از ادامه همکاری در پابمد سنترال تعلیق میگردد؟

بررسی علل تغییر معیارهای ارزشیابی پابمدسنترال و لزوم توجه بیشتر مدیران مجلات به محتوای علمی مقالات

طبق انتشار نتایج بازبینی علمی مجلات لیست شده در پابمدسنترال در آگوست ۲۰۱۷، متاسفانه باخبر شدیم که تعدادی از مجلات با سابقه علمی خوب و قابل قبول کشورمان پس از حدود ۱۰ سال فعالیت علمی در این پایگاه، با یک مهلت دو ساله برای ارتقا وضعیت علمی خود مواجه شده اند. دلایل بیان شده در این خصوص (از سوی پابمدسنترال) یکسری دلایل علمی با استناد به نمونه هایی از مقالات منتشر شده در این مجلات بوده است.

البته این موضوع تنها مربوط به پابمدسنترال بوده و به هیچ عنوان اختلالی در معتبرترین نمایه سازهای دنیا همانند ISI و سپس Scopus  در این مجلات معتبر وجود ندارد.

 

سوال اساسی در این بین انگیزه PMC از اقدامات اخیر است: آیا این محدودیتها در نتیجه تغییر معیارهای علمی است یا انگیزه های دیگری همچون سیاستهای اخیر دولت آمریکا یا دلایل دیگری وجود دارند؟

 

متاسفانه از سوی دیگر، عده ای از دشمنان پبشرفت علمی ایران، این حرکت را به “اخراج” مجلات ایرانی نسبت داده اند. در حالیکه  اطلاق کلمه “اخراج” برای مجلاتی که تحت ارزشیابی قرار گرفته اند، غیرموجه و با اهداف تخریب وجهه علمی مجلات کشور صورت پذیرفته است.


دلایل زیر میتواند به خوانندگان محترم سوابق این موضوع را روشن نموده و موجب تنویر افکار عمومی گردد:

 

به مجلات فرصت دو ساله داده شده است:

الف- همانگونه که از نامه دریافتی پابمد به مجلات مشخص است، PMC در این خصوص یک فرصت دو ساله (تا پایان ماه آگوست ۲۰۱۹) به مجلات داده است تا نقایص علمی و ویراستاری خود را برطرف نمایند و بحث “اخراج” مطرح نمیباشد.

 

چه معیارهای علمی در بررسی مجلات مطرح گردیده اند:

تنها با اهداف آموزشی برای مجلات، به ذکر برخی از دلایل در این ارزشیابی ها اکتفا می نماییم.

 

  • * Conclusions that were over-stated and/or not supported by data.
  • * Research objectives that were not clearly defined in some articles, and results that were confusing and not well-organized in others.
  • * An article that failed to reference and discuss articles with opposing findings that were germane to the topic.
  • * The journal’s human rights policies were not consistently enforced in the articles examined.
  • * Problems with English usage (grammar, diction, typos) that made some content difficult to read.
  • * Concerns with the design and execution of research studies, including studies that did not account for obvious sources of variability, the use of small sample sizes without sufficient rationale and/or power analyses, and a study in which missing data was incorrectly compensated for by inserting the means of other time points.
  • * Figures that were poorly constructed and/or missing error bars.
  • *  Conclusions that over-stated the results and were not supported by the data.
  • * A paucity of recent literature in the reference sections of articles.
  • * Methods that were not described in sufficient detail to enable reproducibility.
  • * Concerns with some original research articles, including one in which the stated objectives did not match the study design, and another that was confusing and poorly presented with minimal reporting of the data and relevant statistics.
  • * A case report that failed to reference and discuss an article germane to the case.
  • * The journal’s human rights policies were not consistently enforced in the articles examined.
  • * Statements that were made without appropriate parenthetical citations, and abbreviations that were not defined on first use or at all.
  • * Concerns with the design and execution of some studies, including a meta-analysis that excluded a study without proper rationale and another that reviewed articles from only one journal.
  • * Methods that were not described in sufficient detail to enable reproducibility.
  • * Figures that were confusing and/or poorly constructed.
  • * Statements consistent with the journal’s human rights policies were not found in all articles examined.
  • * Discussion sections that were not found to be critical and comprehensive.
  • * Methods that were not described in sufficient detail to enable reproducibility and/or to understand the results.
  • * Problems with the reporting of data in some articles, including inconsistent usage of significant figures and incomplete reporting of data and statistics.
  • * Conclusions that over-stated the results and/or were not supported by data.
  • * Editorial problems, including inconsistent use of abbreviations, tables and figures that were redundant, tables that were poorly constructed, and frequent grammatical errors.

لیست سیاه Bealls مردود و باطل میباشد:

ب- دلایل علمی بیان شده به هر مجله با استناد به داوری صورت گرفته بر روی تعدادی از مقالات همان مجله بوده که سردبیران محترم در جریان این نتایج قرار گرفته اند. لذا ذکر دلایل دیگر همانند حضور مجله در لیست Bealls کذب بوده و با هدف انحراف افکار عمومی و تخریب سابقه علمی مجلات کشور میباشد.

در واقعیت ، لیست های سیاه همانند Bealls تحت هیچ عنوان مورد قبول پایگاه های نمایه سازی نبوده و به ویژه از نظر کمیته اخلاق COPE مطرود و باطل میباشد. لیست Bealls طبق خبر درج شده در مطبوعات دنیا در سال ۲۰۱۶ حذف و معدوم گردیده است. (لینک خبر: http://scinews.ir/?p=2126 )

 

ارزشیابی در همه ناشرین دنیا انجام شده و خواهد شد:

ج- علاوه بر مجلات ایرانی، مجلاتی از سایر ناشرین بزرگ همانند Elsevier، Springer، BiomedCentral، SAGE، نیز در ارزشیابی اخیر موفق به ادامه حضور در پابمد نشده اند (لینک خبر: http://scinews.ir/?p=2421) و به آنها نیز فرصت های بازگشت داده شده است. این موضوع به خوبی بیان کننده موهوم بودن اتهامی است که از سوی این افراد به مجلات کشور نسبت داده شده است.

 

تفاوت تعلیق مجله با ناشر در PMC

د- در صورت “تعلیق فعالیت” یک ناشر در PMC، به وضوح عبارت “The Publisher no longer participates in PMC ” درج میگردد. لذا اطلاق “اخراج تمامی مجلات یک ناشر” از اساس فاقد صحت و کذب میباشد. مثال:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/journals/309/

در حالیکه در خصوص “تعلیق موقت یک مجله” عبارت “The Journal no longer participate in PMC” درج میگردد. مثال:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/journals/793/

 

امیدواریم جامعه دانشگاهیان با درایت در مسیر پیشرفت علمی ایران، با انتشار بهترین مقالات علمی خود در مجلات ایرانی موجب سربلندی و اعتلای نام ایران گردند.

 

4 Comments

  1. نوشتید که لیست مجلات سیاه، “مطرود و باطل” است. به نظر من جمله درستی نیست. به هر حال یکسری مجلات وجود دارند که آشکارا جعلی، نامعتبر و غیر علمی هستند و اگر کسی یا سازمانی آنها را به پژوهشگران معرفی کند، کار بدی انجام نداده است.
    لیست سیاه بل مجدداً توسط یک گروه ناشناس به آدرس زیر در دسترس قرار گرفته است:
    ————————-.com
    ضمنا هر دو وزارتخانه بهداشت و علوم دارای لیست مجلات نامعتبر و جعلی هستند. اگر لیست بل را محکوم می کنید، شایسته است که لیست این دو وزارتخانه را نیز محکوم کنید!

    • سلام خواننده گرامی. ضمن تشکر از ارایه نظر.
      موارد زیر به استحضار میرساند:
      ۱- لیست “بل” توسط خود صاحب وبلاگ حذف گردیده است. لذا منظور از ابطال در اینجا به معنی معدوم گردیدن است.
      ۲- بهتر است مراجع تصمیم گیرنده دارای لیست سفید باشند یعنی مجلاتی که از نظر علمی بهتر میباشند. هر نوع لیست سیاهی حاوی یک نوع قضاوت در مورد یک مجله است. آیا شما به عنوان یک فرد بیطرف از دلایل جعلی بودن یک مجله یا نامعتبر بودن مجله آگاهی دارید؟ و آیا فرد یا افرادیکه به نوعی اقدام به انتشار این نوع قضاوت (بدون دلیل) میکنند، صلاحیت قضاوت را دارند یا خیر؟
      ۳- طبق اصول اولیه حقوق بشر، حتی مجرم ثابت شده در دادگاه صالحه نیز دارای احترام و حقوقی است. حتی نام مجرم هم توسط سیستم قضایی در شرایط خاصی اعلام عمومی میشود. آیا در مورد این به ظاهر لیست های وبلاگی، مطمن هستید که این شرایط اخلاقی رعایت شده است؟
      ۴- اقدام وزارتین قبلا در همین پایگاه تحلیل شده است. لطفا به این خبرنامه مراجعه نمایید. http://scinews.ir/?cat=381
      ۵- خواهشمندم از مسوولین وزارتین در مورد انتشار لیست های خود اقدام به اطلاع رسانی و تنویز افکار عمومی نمایند.
      ۶- بدلیل اهمیت عدم انتشار یک مطلب بدون اثبات در مراجع صالحه، بخشی از مطلب شما با عرض پوزش منتشر نمیشود.

      هدف ما: ایجاد یک محیط شفاف برای تبادلات علمی است.

      • با تشکر از توضیحات شما
        من قطعاَ مخالف این هستم که مجله ای بدون ادله کافی در لیست سیاه قرار بگیرد ولی دوست دارم یک مثال بزنم: فرض کنید انتشارات کوثر یک مجله معتبری دارد که نسخه الکترونیکی ندارد و بصورت چاپی منتشر می شود. من با آگاهی از این موضوع یک سایت اینترنتی به اسم آن مجله راه اندازی می کنم و ادعا می کنم این سایت متعلق به همان مجله معروف است. از پژوهشگران نیز مبلغ ۵۰۰ هزار تومان می گیرم تا مقاله شان را چاپ کنم. کاری هم به کیفیت مقاله ندارم. اساساً هر آشغالی به مجله من سابمیت شود، در قبال دریافت مبلغی آن را منتشر می کنم. حالا این سوالات پیش می‌آید:
        آیا در این صورت نیز اخلاق و حقوق بشر اولیه انسان ها حکم می کند که مجله من در لیست سیاه نیاید؟!
        آیا کسانی نباید به پژوهشگران هشدار بدهند که ایهاالناس! این مجله جعلی است و ارتباطی به آن مجله معروف ندارد؟
        جواب این سوالات خیلی بدیهی است. باید من رسوا شوم و آبرویم برود چون اگر من (جعل کننده مجله) به حقوق اولیه بشر اعتقاد داشتم، اساساً حق دیگری را پایمال نمی کردم.
        خلاصه اینکه من اعتقاد قوی دارم که باید ناشران و مجلات بی اعتبار، جعلی و ربوده شده را که پایبند به هیچ اصول اخلاقی نیستند، معرفی کرد، رسوایشان ساخت تا درس عبرتی باشد برای بقیه جاعلان که علم را به سخره نگیرند. البته مشروط بر اینکه دلایل کافی و منطقی برای جعلی بودن و بی اعتبار بودن آن ناشر یا مجله ارائه دهیم.

        • سلام بر خواننده گرامی و تشکر از ارایه نظرات ارزشمند و دلسوزانه شما.

          مثالی را در مورد راه اندازی یک مجله جعلی یا Fake مطرح فرمودید.
          در مورد شناسایی این نوع مجلات پیشنهادات ما به شرح زیر میباشند:
          ۱) چک کردن نام مجله در Google
          ۲) چک کردن نام مجله در پایگاههای نمایه سازی مانند Scopus- Medline- ISI- DOAJ و مانند آنها
          ۳) بررسی ISSN مجله در پایگاه ROAD

          تنها با یکبار جستجوی مجله در گوگل نویسنده به راحتی قادر به یافتن پایگاههای تکراری و جعلی است.
          زیرا به محض ایجاد یک نشریه جعلی ، نشریه واقعی در سایت خود اقدام به انتشار بیانیه ای می نماید و این موضوع را به اطلاع همگان خواهد رساند.

          اما اگر یک نشریه از نظر سایر مسایل مانند عدم رعایت قوانین Peer Review و یا مشکلات دیگری به لیست مجلات مشکوک یا سیاه رفته باشد، ابتدا بهتر است معتبر بودن (validity) لیست سیاه بررسی شود. بدون شک یک نفر مثلا به نام جفری بل نمیتواند و صلاحیت ندارد که در مورد بیش از ۴۵۰۰ مجله بدون ذکر حتی یک دلیل مستند تصمیم گرفته و آنها را با عنوان مجرمیتی تحت عنوان Predatory معرفی نماید. به نظر شما اگر مجله ای دچار خطایی گردید، مسوول بررسی خطا یک شخص مانند جفری بل است یا یک سازمان مانند کمیته اخلاق COPE?

          در دنیای نشر ما به لیستهای سفید و معتبری نیاز داریم که بیان کننده مجلات خوب و ارزشمند هستند. بهتر است دانشگاهها و مراکز مسوول مجلات معتبر را به مردم معرفی کنند.

          با تقدیم احترام

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*