درخواست یک نویسنده برای نشر نظرات داوران

آیا نویسنده میتواند تقاضای انتشار نظرات داوران را در مقاله خود مطرح نماید؟

نوشته زیر ترجمه یک مقاله مرتبط از ویگاه رسمی COPE میباشد که به منظور اطلاع رسانی به فارسی ترجمه شده است.

نویسنده ای دست نوشته ای را در سایت مجله ای ثبت می کند . این دست نوشته توسط سه داور بررسی شده و هر سه آنها رای بر رد دست نوشته می دهند. هچنین سردبیر مجله با توجه به نظرات داوران به این نتیجه می رسد که مقاله از نظر محتوایی کیفیت پایینی داشته و مناسب چاپ نیست.

نویسنده درخواست داوری مجدد می دهد و مطلع می شود که اگر بتواند به اندازه کافی به موضوع بپردازد و آن را شفاف کند، دست نوشته مجددا مورد بررسی قرار گرفته و برای چاپ در نظر گرفته خواهد شد. نویسنده از مجله درخواست می کند تا دست نوشته از همان لحظه ثبت شدن در سایت به همراه نظرات داوران در دسترس عموم قرار بگیرد. نویسنده این درخواست را تحت لیسانس CC می کند.

مجله درخواست “چاپ نظرات داوران” را رد کرده و توضیح می دهد که نحوه عمل آنها بر مبنای داوری محرمانه است و نام داوران برای نویسندگان قابل بازگویی نیست، مگر آنکه داوران در انتهای نظرات خود آن را امضا کنند. همچنین دست نوشته و تمامی مکاتبات مرتبط با آن محرمانه می باشد. نویسنده درخواست کرد تا راهنمای نویسندگان و داوران را در سایت مجله ملاحظه کند، که مجله او را به راهنمای نوشته شده توسط COPE در مورد اخلاق در نشر ارجاع داد: ” هر موردی که بین نویسنده، داوران و ویرایشگر به طور محرمانه اتفاق می افتد باید به همان صورت باقی بماند، مگر اینکه رضایت همه افراد برای چاپ آنها جلب شود و یا در موارد استثنا”.
به دلیل اینکه مجله تحت فرآیند محرمانه داوری عمل کرده و از قبل نیز به داوران توضیحات کافی در مورد اینکه نظرات آنها ممکن است چاپ شود، داده نشده بود (در صورت اطلاع داوران از امکان چاپ، بر پذیرش و یا عدم پذیرش داوری موثر خواهد بود)، مجله مجوز چاپ نظرات داوران را نداد. در هر حال نویسنده با این نظر مخالف بوده و خواستار ارجاع موضوع به دادگاه COPE شد. سوال مطرح شده این است که مجله در رابطه با این مشکل چه عملکردی باید داشته باشد و اگر اقدامی باید صورت بگیرد، آن اقدام چیست؟

پیشنهاد و پاسخ COPE:

دادگاه اذعان دارد که مجله در محدوده راهنماهای موجود عمل کرده است. اما با این وجود، مجله می تواند به نویسنده خاطر نشان کند که در مورد مقالات آینده این مشکل در نظر گرفته خواهد شد اما آنها نمی توانند به گذشته برگشته و آنچه که برای دست نوشته مذکور اتفاق افتاده را تغییر بدهند. در نتیجه کار بیشتری از دست مجله برنمی آید. پیشنهاد دیگر، در مورد بازبینی راهنمای نویسندگان و داوران موجود در سایت مجله است که موجب شفافیت قوانین می شود. دادگاه بحث های گسترده ای در مورد اینه چه کسی مالک نظرات داوری است انجام داده و به این نتیجه می رسد که حق نشر با داوران است مگر اینکه به طور رسمی به نویسنده واگذر شود. با این وجود اگر همه افرا (نویسنده، داور و مجله) رضایت داشته باشند می توان نظرات داور را منتشر کرد. همچنین دادگاه در مورد انتقال گزارش و نظرات داوری به مجله دیگر در هنگام رد کردن مقاله را عنوان کرد که برخی از مجلات مدافع آن هستند اما به شرط اینکه اسامی داوران مشخص نباشد. در انتها دادگاه در مورد اشتباه گرفتن مجلات باز و محرمانه بودن هشدار داد.

1 Comment

  1. با سلام / داوران در رد یا قبول مقاله بر اساس تجربه و دانش علمی خود نظر میدهند. بنابراین افشای ادله و توجیهات ایشان برای چاپ یا رد چاپ یک مقاله مطلب محرمانه ای نمیباشد. به همین سیاق افشای نام یا موقعیت و تخصص داوران نباید امری محرمانه و غیر اخلاقی باشد مگر اینکه در جامعه علمی به ابزارهای دیگری دست برده شود که برای فشار یا دخالت در پذیرش مقاله منجر گردد. در اینجا سردبیر یا مدیر مسئول مجله بایدپاسخگو باشد و مسئول است. اما با توجه به آنچه در گذشته عرف شده مخصوصا در کشور ما ایران ، بهتر است از ابتدای همکاری بانشریه این مطلب بین دوطرف قرارداد شود و به امضای مجله داور و نویسنده برسد چون وقتی مطلبی امضا میشود معمولا طرفین به جزئیات آن دقت بیشتری میکنند. اگر مطلبی از نظر علمی فاقد معیارهای لازم برای چاپ بصورت مقاله باشد هیچ کس از گفتن نه به این مطلب بصورت علمی ناراحت نخواهد شد. واگر داور دلیل مناسب و علمی داشته باشد موجب ارتقای موقعیت و نمایش تسلط وی بر موضوع است و برای وی شهرت نیز درپی خواهد داشت که امری مقبول است. اگر از ابتدای کار معیارهای شفاف و مرزبندی شده برای مجله و نویسنده و داور وجود داشته باشد تقریبا ۹۰درصد موارد مشکل دار حل و فصل خواهد شد و سرعت کار بسیار افزایش میابد.

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*